شهید حیدر سردهقان در وصیت‌نامه خود که ۹ روز پیش از شهادت در منطقه بصره تحریر شده، از خانواده خود خواسته است تا برای بقای انقلاب اسلامی و یاری‌یافتن یاران امام خمینی (ره) در راه اهداف مشروع، پیوسته دعا کنند. این شهید بزرگوار همچنین به پرداخت بدهی خمس و تقسیم شرعی اموال سفارش کرده است.

شهیدِ والامقام در وصیت‌نامه‌ای که تبلورِ بینشِ عمیقِ عاشورایی اوست، از کربلا نه به عنوان یک جغرافیا، بلکه به عنوان یک «طریقتِ همیشگی» سخن می‌گوید. او که دل در گروِ ولایت فقیه و اسلامِ ناب داشت، در این متن نه تنها از آرمان‌هایش دفاع می‌کند، بلکه با دستوری متفاوت برای مراسم شهادتش—آویختنِ پرچم سبز به جای سیاه درسِ دیگری از حماسه و امید می‌دهد.

شهید «محمدحسین ارژنگیان» در بیستم اردیبهشت سال ۱۳۶۴، در میانه‌ی شور و اشتیاق برای حضور در جبهه‌های حق علیه باطل، وصیت‌نامه‌ای از خود به یادگار گذاشت که گویی آیینه‌ای از جان‌فشانی و ایمان است. او در این کلمات، ضمنِ تجدیدِ عهد با امام و انقلاب، با کلامی زینب‌گونه با مادرش سخن می‌گوید و بر ایستادگی و حمایت از بسیج تأکید می‌ورزد. این متن، بازخوانی دقیق و منقح از همان دست‌نوشته‌ی عزیز است که بدون دخل و تصرف در محتوا، مرتب‌سازی شده است.

شهید حسین احمدی، متولد ۱۳۴۱ در قزوین، در وصیت‌نامه خود با الهام از کلام شهید مظلوم آیت‌الله بهشتی، شهادت را نورانیت حقیقی دانسته و از خانواده و امت انقلابی خواسته است تا راه شهدا را زنده نگه دارند، پشتیبان اسلام باشند و هرگز امام و روحانیت را تنها نگذارند. او که در ۳ خرداد ۱۳۶۰ در درگیری مستقیم با دشمن به شهادت رسید، تأکید کرده بود: «حفظ دستاوردهای انقلاب از همه چیز بالاتر است، حتی از جان و مال و فرزند.»

«شهید محمدحسین ابوالمنصوری در وصیت‌نامه خود با صراحت می‌نویسد: "از مال دنیا هیچ ندارم که به کس ببخشم." اما همین سرباز بی‌دنیا، برای بازماندگانش دو وصیت ارزشمند دارد: نخست به برادرانش سفارش می‌کند که به حرف پدر و مادر گوش کنند و راه قرآن و اسلام را پیش بگیرند؛ و دیگر به خواهرانش می‌گوید که چون زینب (س) صبر داشته باشند، چرا که مرگ هر انسانی فرا می‌رسد و چه بهتر که در راه دین و مملکت باشد.»

شهید «آقابزرگ آقاجان‌نژاد»، رزمنده‌ای که در خرداد ۶۱ در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل به آسمان پر کشید، در واپسین کلامش با خانواده، نه تنها از ایستادگی در برابر استکبار سخن گفت، بلکه به خواهرش پیامی به‌یادماندنی داد که تا ابد در تاریخ ماندگار است؛ او حجاب را سلاحی هم‌رده با جان‌فشانی در میدان نبرد دانست.

شهید لطفعلی الهویی نظری در وصیت‌نامه‌ای سرشار از ایمان، بصیرت و امید، رزمندگان اسلام را پرچمداران آزادی مستضعفان می‌داند و با تأکید بر تبعیت از ولایت، پیروزی نهایی اسلام بر کفر و فرج حضرت ولی‌عصر(عج) را از خداوند مسئلت می‌کند.

شهید ارتشی اسماعیل آزاد زعیم در وصیت‌نامه خود با سلام به امام و شهدای انقلاب، از خانواده‌اش می‌خواهد در صورت شهادتش صبر پیشه کنند و اندوهگین نباشند. او با یادآوری واقعه کربلا تأکید می‌کند که شهدا زنده‌اند و نزد خدا روزی می‌خورند و از خانواده می‌خواهد مراقب فرزندان بی‌پدر باشند و همواره برای پیروزی رزمندگان اسلام دعا کنند.

شهید احسان آطاهریان در وصیت‌نامه‌اش جوانان و نزدیکان را فرا می‌خواند که در برابر حقیقت، مسئولیت و سرنوشت جامعه بی‌تفاوت نمانند؛ او باور داشت که هرکس باید سهم خود را در پاسداشت ایمان، اخلاق و راه درست ادا کند و با انتخابی آگاهانه در کنار حقیقت بایستد.

وصیت‌نامه شهید حسین آژیر، یکی از رزمندگان جوان دفاع مقدس، تصویری روشن از باورهای دینی، حس مسئولیت‌پذیری اخلاقی و نگرانی او نسبت به آرامش خانواده پس از شهادت ارائه می‌دهد. این متن، امروز به‌عنوان بخشی از میراث شفاهی و فرهنگی سال‌های جنگ، خوانشی انسانی از آخرین دغدغه‌های یک رزمنده را بازتاب می‌دهد.